در شبکه های با تغذیه از دو سو یا چند سو که امکان عبور جریان از هر دو سمت رله وجود رله وجود دارد,به منظور ایجاد هماهنگی در رله ها و جلوگیری از اختلال عملکرد در رله ها یعنی جدا سازی صحیح منطقه ی خطا از رله های جهت دار که تنها به یک جهت جریان حساس می باشند استفاده می شود.در پست ها معمولا باید در ورودی از رله های جهت دار استفاده کرد.
جهت برگشت توان:![]()
در خطاهای نزدیک به رله و خصوصا خطاهای سنگین و نزدیک به منابع تغذیه ی سیستم ,علیرغم این که زمان عملکرد رله معکوس پایین می باشد اما تحت شرایطی این زمان لازم است به مقدار حداقل خود برسد.در این مواقع عملا مشخصه ی عملکرد رله می بایستی مطابق شکل بالا تصحیح شود.برای این منظور از یک عنصر High Set یا H.S به صورت مجزا که در داخل رله تعبیه می شود استفاده می گردد.
شکل ساختمان ساده ی این عنصر مطابق شکل زیر می باشد.
رله های جریانی:
رله های جریانی که از ساده ترین نوع رله های حفاظتی به شمار می روند,همان طور که قبلا توضیح داده شد حساس به مقدار جریان اندازه گیری شده بوده و در صورتی که مقدار جریان ورودی به رله از حد مشخصی که به جریان تنظیم یا جریان ستینگ (Isetting) معروف است,بیشتر شود رله عمل خواهد کرد.به صورت عمده رله های جریانی که در این جا منظور رله های جریان زیاد می باشد (over current) به دو سته تقسیم می شوند:
1-رله های جریان زیاد با مشخصه ی عملکرد ثابت
2-رله های جریان زیاد با مشخصه ی عملکرد معکوس

معمولا جریان تنظیم عملکردرله های جریانی برابر (1.2_1.3) برابر جریان نامی شبکه تعریف می شود.
اشکال رله ی جریانی با مشخصه ی عملکرد ثابت با توجه به شکل بالا به این ترتیب است که به ازای خطاهای نزدیک تر به منبع که اصولا دارای سطح اتصال کوتاه بالاتر نیز می باشند به دلیل بالا بودن زمان تنظیم رله ها,مشکل زا بوده و عملا این رله ها در سطوح حفاظتی بالاتر غیر قابل استفاده می باشند.یکی از راه های رفع این مشکل استفاده از هماهنگی جریانی می باشد.
منظور از هماهنگی جریانی این است که زمان عملکرد کلیه ی رله ها را یکسان در نظر گرفته و جریان تنظیم عملکرد رله ها را هر چه به سمت منبع نزدیک تر می رویم بیشتر انتخاب می کنیم.اما روش دوم و روش موثر جهت حل این مشکل استفاده از رله های جریان زیاد با مشخصه ی عملکرد معکوس می باشد.
2-رله های جریان زیاد با مشخصه ی عملکرد معکوس:
1-رله های الکترومکانیکی:
در این نوع رله ها که شکل ساختمان داخلی آن به طور ساده در شکل نمایش داده شده است,به طور کلی بر اساس ایجاد حرکت مکانیکی در قطعات متحرک ناشی از میدان الکترومغناطیسی و تبدیل آن به نیروی الکتریکی انجام می شود که عموما این نیروی الکتریکی در اثر عبور جریان یا ولتاژ در یک یا دو یا چند سری سیم پیچ به وجود می آید.
به عنوان مثال در شکل ممان (گشتاور) ایجاد شده بر روی قاب گردان که متناسب است با مقدار جریان لحظه ای I1و اندوکتانس ایجاد شده توسط جریان I2 در فاصله ی هوایی و همچنین موقعیت قرارگیری روتور یا آرمیچر.
مطابق رابطه ی فوق لزوما در رله های الکترومکانیکی به صورت چرخشی نبوده و به صورت حرکت های دیگری مانند حرکت مکانیکی نیز می باشد.
2-رله های استاتیکی:
اصول عملکرد رله های استاتیکی (یا الکترونیکی) بر اساس نیمه هادی ها و خصوصا آپ امپ ها طراحی شده است.
چند نمونه از کاربردهای آپ امپ:
-خاصیت تقویت کنندگی
-خاصیت انتگرال گیری
ادامه “رله های الکترومکانیکی-استاتیکی(الکترونیکی)-میکروپروسسوری-دیستانس” »
انواع رله های معروف عبارتند از:
1-رله های جریانی:
الف)جریان زیاد:
خطاهای فازی (Over Current Relay),O/C
خطاهای زمین (Earth Fault Relay),E/F
ب)جریان کم:
U/C (Under Current Relay)
2-رله های ولتاژی:
O/V,(Over Voltage) ولتاژ زیاد
U/V,(Under Voltage) ولتاژ کم
U=0,(Zero Voltage) ولتاژ صفر
(Unbalance Voltage) عدم تعادل ولتاژ
3-رله های فرکانسی:
فرکانس کم (Under Frequency)
فرکانس زیاد (Over Frequency)
4-رله های جهت دار (Directional Frequency)
5-رله های جریان جهت دار:
جریان زیاد زمین (Dir U/F)
جریان زیاد فازی (Dir U/C)
جریان زمین زمین (Dir O/C&E/F)
6-رله های توان:
قدرت کم
قدرت زیاد
7-رله های تفاضلی (دیفرانسیل) (Differential)
8-رله های امپدانس:
رله های دیستانس (Distance)
9-رله های حراراتی:
بیمتال (دوفلزی)
رله چیست؟
تعریف :رله اصولا به دستگاهی گفته می شود که در اثر تغییر کمیت الکتریکی یا فیزیکی خاص تحریک شده و نهایتا موجب به حرکت درآمدن و یا به کار افتادن دستگاه های الکتریکی دیگر می شود (منظور قطع یا وصل الکتریکی است).اگر رله جهت حفاظت دستگاه های الکتریکی به کار برده شود,رله ی حفاظتی نامیده می شود.رله ها در گروه تقسیم بندی می شوند که عبارت است از:
1-رله های پرایمری (اولیه)
2-رله های زکوندری(ثانویه)
1-رله های پرایمری(اولیه):به رله ای گفته می شود که سیم پیچ تحریک آن مستقیما در مدار قدرت قرار می گیرد.
2-رله های زکوندی(ثانویه):به رله ای گفته می شود که سیم پیچ تحریک آن به صورت مستقیم در شبکه ی قرار نمی گیرد,بلکه به صورت با واسطه از طریق ترانسفورماتورهای جریان یا ولتاژ به مدار اصلی قدرت متصل می شود.
شکل الف-مدار ساده ی یک سیستم حفاظتی با رله ی پرایمری
شکل ب-مدار ساده ی یک سیستم حفاظتی با رله ی زکوندری